T O R
G A U
Niemcy
![](../images/rozwoj/wspolpraca/herb-torgau.gif)
To
przepiękne miasto położone na zachodnim brzegu Łaby w odległości 55
km od Lipska i 95 km od Drezna. Malowniczy krajobraz złożony z soczyście
zielonych lasów, tonących w kwiatach łąk
z wkomponowanymi w nie licznymi zabytkami architektury, czyni to miasto
centrum kulturalnym południowo- wschodniej Saksonii.
Prawa miejskie
otrzymało Torgau w 1268r. W okresie reformacji było kolebką
luteranizmu. Do rozwoju miasta przyczyniły się handel i rzemiosło,
przemysł powstał nieco później, co wpłynęło korzystnie na stan
architektury miasta. W
trosce o jej zachowanie w 1978 r. przeprowadzono renowację zabytków, a
jest ich aż 280.W liczbie tej mieszczą się liczne kamieniczki, kościoły,
stylowe restauracje i zamek. Dzisiejsze oblicze Torgau, to oprócz
urokliwej starówki, pełna rozmachu 21tysięczna dzielnica przemysłowa
o 500 tys.M2
powierzchni z licznymi instytucjami kulturalnymi i oświatowymi.
TORGAU - MIASTO RENESANSU I REFORMACJI
Torgau, położone na krańcu Dübener Heide (wrzosowisko) należy do
najpiękniejszych renesansowych miast w Niemczech. W pełni zachowana
renesansowa zabudowa Starówki sprawia, że wizyta w Torgau staje się
niezapomnianą podróżą w czasie.
Ponad tysiącletnią historię byłej saksońskiej rezydencji można
przeżyć w różnoraki sposób. Spacer szlakiem muzeów Torgau daje możliwość
przeżywania historii oglądając z bliska zabytkowe miejsca. W Muzeum
Browarnictwa zwraca się uwagę na 500-letnią historię browarnictwa i
średniowieczną wykutą w skale porfiru warzelnię. Nawet Marcin Luter
znał wartość piwa z Torgau, które było dostarczane aż do Lipska,
Drezna czy Norymbergi.
Torgau uchodzi za "kolebkę reformacji" i jej centrum
polityczne.. Ponad 40 razy przebywał w Torgau osobiście reformator,
Marcin Luter. W kościele miejskim Św. Marii warto zobaczyć obraz
"Czternastu pomocnych w potrzebie" (Lucasa Cranacha Starszego)
i grób Katarzyny von Bora , żony Marcina Lutra, która zmarła w 1552
r. w Toragu. W domu, w którym zmarła znajduje się małe muzeum, które
informuje o jej życiu. Wraz z różnymi tematycznymi wystawami Torgau
obchodzi dekadę Luthra, aż do jubileuszu reformacji w roku 2017.
Za skromną fasadą państwowego domu burmistrza Rigenhaina na Breiter
Straße kryją się najwyższej klasy malowidła ścienne i na suficie,
późnego XVI i wczesnego XVII wieku. Dzięki tej jedynej w swoim
rodzaju dekoracji wnętrza jest to pod względem artystycznym,
kulturowym i historycznym najbardziej znaczący renesansowy budynek
mieszczański w średnich Niemczech. Przekazuje bardzo pokazowo, jak
zamożny kupiec sukna z Torgau
i zarazem burmistrz Paul Riegenhain żył ze swoja rodziną.. Szczególną
ozdoba jest tzw. "Izba Aniołów" (Engelstube), udekorowana
malowidłem nieba z chmur, gwiazd i muzykujących aniołów na pierwszym
piętrze.
Wspaniały zamek Hartenfels zbudowany w stylu wczesnego niemieckiego
renesansu, należy do architektonicznych perełek Torgau. Hartenfels,
dawna rezydencja saksońska, uchodził swojego czasu za jeden z
najnowocześniejszych zamków w Niemczech i był areną pięknych świętowań,
zjazdów Parlamentu i wspaniałych ślubów. Tzw. "Großer
Wendelstein", czyli schody prowadzące na wieżę zostały
zbudowane przez Konrada Krebsa. Stopnie tych schodów prowadzą na górę
bez wewnętrznej podpory. Architektoniczny majstersztyk.
Marcin Luter w 1544 roku poświęcił kaplicę zamkową, pierwszą
protestancką budowlę kościelną w Niemczech. Wystawa stała "
Torgau- książęcy dwór renesansu" opowiada o codziennym życiu
księcia na dworze w Torgau.
W miesiącach letnich przyciąga widzów Teatr Letni w zamku.
Przedstawienia na świeżym powietrzu przed wspaniałymi kulisami schodów
są szczególnym przeżyciem kulturalnym.
W Miejskim Muzeum Kultury i Sztuki napotykamy cały rok Świętego
Mikołaja. Tablica na ołtarzu, część tryptyku kościoła franciszkanów
w Torgau została stworzona ok.1515 roku w warsztacie Lucasa Cranacha
Strszego (1472-1553). Cenna tablica uchodziła od 1945 roku, zamętów
wojny za zaginioną. Dzięki szybkiemu i energicznemu wsparciu zaangażowanych
miłośników sztuki udało się z końcem 2008 roku odzyskać malowidło
po 60 latach, które pojawiło się w domu aukcyjnym w Szwajcarii. O
dobroczynności i cudach historycznego Św. Mikołaja krąży wiele
legend. Jeszcze dziś każdy zna 6 grudnia jako dzień Św. Mikołaja.
Nazwa miasta Torgau poszła w świat, kiedy w kwietniu 1945 roku
radzieccy i amerykańscy żołnierze spotkali się nad Łabą i
zainicjowali koniec wojny. Ta data jest wspominana dzięki corocznym
obchodom "Dni Łaby". Innego aspektu historii miasta dotyczą
wystawy stałe Centrum Dokumentacji i Informacji w Toragu: "Torgau
na tyłach II wojny światowej", "Sowieckie obozy specjalne w
Torgau w latach 1945-48" jak również wystawa "Auf Biegen und
Brechen" w miejscu pamięci byłego zamkniętego więzienia dla młodocianych
w czasach NRD. Miasto można zwiedzać codziennie podczas godzinnego
oprowadzania na piechotę lub rowerem. Historycznym rowerem Torgau może
przyjemnie zwiedzić Starówkę 6 osób i przewodnik.
Również kulinarnie ma Torgau coś niecoś do zaoferowania. Czy
wiedzieliście Państwo na przykład, że słynne drezdeńskie strucle
pochodzą od piekarza Drasdowa z Torgau, nadwornego dostawcy saksońskiej
rezydencji. Czy znacie Państwo Torgauer Plinsen (ciastka z musem jabłkowym,
cukrem i cynamonem), Torgauer Schwarzbierfleisch albo Lutherröllchen
(specjalności Torgau)? Czy możecie sobie Państwo wyobrazić , jak
podczas jednego z wielu ślubów na zamku Hartenfels w roku 1627
delektowano wspaniałymi smakołykami ponad 31.000 gości przez ponad 9
dni? Nie tylko wtedy, ale również dziś Torgau oczekuje na swych gości
z dobrą i urozmaiconą ofertą gastronomiczną kuchni regionalnej i międzynarodowej.
Po wypadzie na położone w pobliżu wrzosowiska (Düben i Dahlen)
warto odwiedzić saksońską stadninę koni w Graditz, kilka kilometrów
za Torgau. Utworzona w 1686 roku stadnina jest jedną z najstarszych
saksońskich hodowli koni.. Można zobaczyć jej barokowe wyposażenie i
małe muzeum historii stadniny. Są tam hodowane m.in. niemiecki
wierzchowiec i angielski koń pełnej krwi
Kontakt:
Torgau-Informations-Center
Markt 1
04860 Torgau
Tel: 03421 70 14 0
http://www.torgauinfo.de
KAPLICA ZAMKOWA
Kaplica zamkowa jest pierwszą protestancką budowlą kościelną, w której
duchowy program reformacji po raz pierwszy został zastosowany przejrzyście
w architekturze i sztuce. Dr MarCin Luter poświęcił ją 5 października
1544 r.
Podkreślona skromność domu bożego odpowiadała woli Lutra,
ponieważ według jego wskazówek budowniczy Nickel Grohmann stworzył tę
budowlę sakralną, która uchodzi za najwcześniejszy przejaw kościelnego
budownictwa ewangelickiego.
Kaplica zamkowa pozostała do dziś w niezmienionym stanie i stała
się wzorem dla innych protestanckich kościołów w Niemczech. Lucasowi
Cranachowi zawdzięczać można malowidła zamkowe i kaplicy. Od niego
pochodzą szkice motywów budowlanych ambony i kaplicy zamkowej.
Johann Walter, kapelmistrz reformacji, skomponował muzykę do poświęcenia
kościoła. Uchodzi za jednego z twórców ewangelickiej muzyki wokalnej
i stworzył w Torgau fundamenty muzyki kościelnej. Koncert organowe w
Torgau, przede wszystkim jednak corocznie odbywający się Tydzień
Muzyki Kościelnej, znane są daleko poza granicami miasta.
KOŚCIÓŁ MIEJSKI ŚW. MARII
W kościele Św. Marii kazania wygłaszał często MarCin Luter, tam też
znalazła miejsce spoczynku jego żona, Katarzyna von Bora. Obok jej
grobu znajduje się warte obejrzenia, znane malowidło "Czternastu
pomocnych w potrzebie" Lucasa Cranacha Starszego.
Kościół Miejski Św. Marii, widoczny z oddali, jest najstarszym kościołem
w Torgau. Powstał w 1119 r. i był odnawiany około roku 1200. Od roku
1390 pierwotnie romańska bazylika była przebudowywana na późnogotycki
kościół halowy. Szczególnie piękne jest krzyżowo-żebrowe
sklepienie.
Malowidło "Czternastu pomocnych w potrzebie" Lucasa
Cranacha Satrszego (1505) jest najbardziej znaczącą zachowaną częścią
wyposażenia wnętrza. Ale również płyta nagrobna księżnej Zofii
Meklenburskiej (1504), ołtarz pasyjny (1509), grób Katrzyny Luther
(1552) lub bogato zdobiona drewniana ambona (1582) są warte zobaczenia.
Późnogotycki wysoki ołtarz (1698) został wykonany przez Giovanniego
Simonetti.
Wielkie szkody poniósł kościół w roku 1813, kiedy służył jako
szpital dla chorych na zarazę.
Jego wnętrze zostało odbudowane zgodnie ze stylem. W roku 2002 kościół
został pomalowany, tak iż odzyskał XV-wieczny wygląd.
Akt
umowy partnerskiej między Strzegomiem i Torgau podpisano 11.11.1997r.
![](../images/rozwoj/wspolpraca/torgau-3.gif)
Kalendarium współpracy:
3 - 5 październik – trzyosobowa delegacja władz miasta
Strzegomia gościła w Torgau celem
omówienia spraw związanych z uroczystością podpisania umowy partnerskiej
10 - 13 listopad 1997 r. – przyjazd burmistrza Torgau do Strzegomia –
podpisanie umowy partnerskiej
(11.11.1997 r.)
1 - 3 maj 1998 r. – udział OSP Torgau w uroczystości
otwarcia strażnicy i Obchodach Dni Strzegomia
8 - 11 czerwiec 1998 r. – Torgau odwiedziła grupa władz miasta Strzegomia
oraz Zespół Folklorystyczny „Kostrzanie”, by wziąć udział w 1025 – leciu Torgau
14 - 16 sierpień 1998 r. – przy podpisywaniu umowy partnerskiej pomiędzy
Strzegomiem i Znojmo
(15 sierpień 1998 r.) gościły władze miasta Torgau
1999 |
|
|
23 - 25 listopad - w Torgau gościła delegacja władz
miasta Strzegomia – Dni Miasta Torgau
|
25 - 26 sierpień – do Strzegomia przyjechał burmistrz miasta Torgau w
celu wzięcia udziału w uroczystości V - lecia partnerstwa miast Strzegom
- Auerbach
27 - 29 kwiecień – rozegranie meczu piłki nożnej o
Puchar Przechodni Burmistrza Miasta Torgau
- uczestnictwo piłkarzy strzegomskich
07 - 08 listopad – wyjazd przedstawicieli władz miasta Strzegomia do
Torgau w celu
przeprowadzenia rozmów nt. pozyskania wyposażenia gabinetów medycznych.
18 marzec - odbiór darów (wyposażenie SPZOZ : meble,
fartuchy) przekazane przez miasto
Torgau dla Strzegomia
20 – 22 marzec – wizyta delegacji z Torgau w Strzegomia (nowa pani
burmistrz, radni,
przedstawiciele szkół, stowarzyszeń sportowych, szpitala)
12 sierpień – wizyta delegacji
strzegomskiej i przedstawiciela SP ZOZ w Torgau w celu
obejrzenia sprzętu medycznego, które miasto Torgau chce przekazać jako
darowiznę dla naszego miasta
26-27.06.2004 r. - udział
przedstawicieli władz miasta Strzegomia oraz zespołu wokalno -
muzycznego VABANK w "Dniach Miast Partnerskich" w Torgau
22-24.04.2005 r. - udział burmistrza
Strzegomia oraz młodzieżowego zespołu muzycznego
FIKCJA w uroczystościach kulturalnych organizowanych w Torgau -
obchody 60 rocznicy spotkania wojsk rosyjsko - amerykańskich nad Łabą
29-30.06.2006 r. - udział zespołu młodzieżowego FIKCJA w
uroczystościach Elbe-Day 2006 w Torgau
9-13.08.2006 r. - udział grupy tanecznej Rock'n Roll Clubs "Ireen"
z Torgau w XV Międzynarodowym Festiwalu Folkloru w Strzegomiu
24.10.2006 r. - przyjazd przedstawicieli miasta Torgau - przekazanie
strojów sportowych dla strzegomskiego AKS
20-22.04.2007 r. - udział zespołu rockowego COSMOSQUAD ze
Strzegomia w obchodach "Elbe Day" w Torgau
25-26.05.2007 r. - udział piłkarzy AKS-u Strzegom w Międzynarodowym
Turnieju Piłkarskim
16-17.06.2007 r. - udział zespołu piłkarskiego z Torgau w Międzynarodowym
Turnieju Piłkarskim o Puchar Burmistrza Strzegomia
9-12.08.2007 r. - udział zespołu folklorystycznego z Torgau w Międzynarodowym
Festiwalu Folkloru
14-16.09.2007 r. - wizyta delegacji władz samorządowych Strzegomia
w Torgau z okazji 10. rocznicy podpisania umowy partnerskiej (układ trójstronny)
25-27.04.2008 r. - udział zespołu rockowego COSMOSQUAD ze
Strzegomia w obchodach "Elbe Day" w Torgau
02-03.05.2008 r. - udział piłkarzy AKS-u Strzegom w Międzynarodowym
Turnieju Piłkarskim
13-15.06.2008 r. - udział przedstawicieli Torgau w obchodach Dni
Ziemi Strzegomskiej 2008
14-17.08.2008 r. - udział zespołu folklorystycznego z Torgau w Międzynarodowym
Festiwalu Folkloru
12-14.09.2008 r. - wizyta przedstawicieli Ochotniczych Straży Pożarnych
w Strzegomiu w Torgau
24-26.04.2009 r. – udział przedstawicieli Urzędu Miejskiego i
Rady Miejskiej Strzegomia, zespołu muzycznego „Smash of Broken
Glass” w obchodach „Elbe-Day” w Torgau
30.06.-07.07.2009 r. – udział młodzieży z Johann Walter
Gymnasium w Torgau w „Letnich Warsztatach Internetowo-Językowych”
w Strzegomiu
13.08.2009 r. – zaproszenie od Torgauer Kunst- u.Kulturverein
„Johann Kentmann” e.V. Kleine Galerie do współpracy w
zakresie kultury
14-16.08.2009 r. – udział przedstawicieli jednostek OSP z
terenu gminy Strzegom w uroczystości jubileuszu jednostki w Torgau
25.08.2009 r. – zaproszenie dla burmistrza Strzegomia na 65
jubileusz „Elbe-Day” 2010
12-14.10.2009 r. – wizyta oficjalna nadburmistrz Torgau Andrei
Staude wraz z przedstawicielami Urzędu i Rady Miejskiej
10 -13.12. 2009
Wizyta oficjalna delegacji UM i przedstawicieli Rady Miejskiej
Strzegomia w Torgau.Delegacja pracowała w zespołach roboczych ds.
kultury, partnerstwa szkół i wymiany młodzieży, straży pożarnej
oraz organizacji Jarmarku Bożonarodzeniowego.
6-7.03.2010 - udział grupy strażaków Ochotniczych Straży Pożarnych
gminy Strzegom w ćwiczeniach w komorze dymnej w Torgau
23-25.04.2010 - udział delegacji Urzędu Miejskiego oraz zespołu
Smash of Broken Glass w obchodach Dni Łaby w Torgau
30.04.-02.05.2010 - udział delegacji strażaków Ochotniczych Straży
Pożarnych z Torgau w obchodach Dnia Strażaka oraz 60. rocznicy
Ochotniczej Straży Pożarnej w Kostrzy
24.06.-01.07.2010 - udział uczniów Gimnazjum nr I i Gimnazjum nr II
w Strzegomiu, laureatów konkursu fotograficznego "Strzegom-nasze
miasto", w letnim obozie młodzieżowym w Torgau pod hasłem
"Media"
18-19.06.2010 - udział juniorów AKS Strzegom w Pokojowym Turnieju
Piłki Nożnej w Torgau
05-08.08.2010 - udział młodzieży strażackiej w spotkaniu z młodzieżą
niemiecką.
15.11.2010 - wizyta robocza nadburmistrz Torgau Andrei Staude w
Strzegomiu wraz z przedstawicielami Urzędu Miejskiego w Torgau oraz
Ochotniczej Straży Pożarnej w celu podsumowania współpracy za 2010
r., przekazania w darze wozu ratownictwa technicznego OSP gminie
Strzegom oraz dekoracji bożonarodzeniowej.
29-30.04.2011 – udział przedstawicieli Strzegomia oraz występ
zespołu COSMO SQAD podczas Dni Łaby w Torgau
17-19.06.2011 – udział przedstawicieli miasta Torgau oraz
zespołu FOOT STEPS w obchodach Święta Granitu Strzegomskiego
23-25.09.2011 – udział delegacji Ochotniczej Straży Pożarnej
gminy Strzegom w spotkaniu ze strażakami OSP w Torgau
15.09.2012 – uroczyste podpisanie aktu upamiętniającego współpracę
między Strzegomiem a Torgau
23.06.2013 – występ zespołu z Torgau podczas Święta Granitu
Strzegomskiego
30.12.2013 – pobyt delegacji Strzegomia na Jarmarku Bożonarodzeniowym
w Torgau
24 – 27.04.2014 – występ strzegomskiego zespołu
„Gram of happiness” na Elbe Day w Torgau
2.05.2014 – wizyta strażaków z Torgau na uroczystościach
nadania tytułu Honorowego Obywatela Strzegomia Ryszardowi Wiklińskiemu
24.06.2014 – pobyt Straży Mieszczańskiej z Torgau w trakcie
Święta Granitu Strzegomskiego
3 – 5.07.2015 - Bractwo Joannitów ze Strzegomia bierze udział
w obchodach Dniach Katarzyny w Torgau
17 – 19.06.2016 - zastępca nadburmistrz Torgau Ina Kirchhofer
wraz ze strażakami bierze udział w Święcie Granitu Strzegomskiego
|